laaggeletterdheid

Taal en veiligheid: Het onzichtbare probleem van laaggeletterdheid

In onze vorige blogs uit dit drieluik over taal en veiligheid, richtten we ons vooral op de veiligheid op een meertalige werkvloer. Die is immers steeds meer een vanzelfsprekendheid met veel internationaal opererende bedrijven en anderstaligen die voor korte of langere tijd in Nederland werkzaam zijn. Nu blijkt echter dat het ook op een werkvloer met uitsluitend Nederlandstaligen, voorkomt dat veiligheidsdocumenten onvoldoende leesbaar zijn.


De in ons vorige blog genoemde 50% aan veiligheidsdocumenten die onvoldoende leesbaar zijn, geldt dus niet alleen voor anderstaligen. Dit omdat de documenten op een dusdanig hoog niveau van het Nederlands geschreven zijn, dat dit niet aansluit bij de taalvaardigheid van de medewerkers voor wie ze bedoeld zijn. Zo schieten ze dus geheel hun doel voorbij, wat veiligheidsrisico’s met zich meebrengt. Als de benodigde veiligheidsinstructies immers niet, of onvoldoende begrepen worden, kan er niet op een veilige manier gewerkt worden. Ook bij Nederlandstalige medewerkers moet er dus goed gekeken worden in hoeverre de taalvaardigheid van de werknemer aansluit bij de taalbehoefte van de functie.


Laaggeletterdheid


Waar u misschien niet direct aan denkt, maar wat wel een grote rol speelt bij het niet begrijpen van veiligheidsdocumenten is laaggeletterdheid; moeite hebben met lezen en schrijven(en/of rekenen). Niet te verwarren met analfabetisme, waarbij iemand deze vaardigheden helemaal niet beheerst. De cijfers van Stichting Lezen en Schrijven, die zich inzet om dit probleem terug te dringen, liegen er niet om. In Nederland zijn er zo’n 2,5 miljoen laaggeletterden, waarvan 1,3 miljoen tussen de 16 en 65 jaar is. Een geschatte 740.000 van hen is actief op de arbeidsmarkt, waarvan ruim een kwart in de bouwsector en industrie. Laten dat nu ook net de sectoren zijn waar veiligheid op de werkvloer een grote rol speelt.

Vaak is dit ook te herleiden naar de opleidingen die bij deze sectoren horen, waar de focus voornamelijk ligt op de praktijk, het werken met je handen, en een stuk minder op de theorie. De gebrekkige taalvaardigheid van werknemers in deze sectoren vormt dus een substantieel gevaar voor de veiligheid van henzelf en hun collega’s.


Onzichtbaar


Het lastige aan laaggeletterdheid is dat het lang niet altijd zichtbaar is. Voor veel laaggeletterden heerst er nog veel schaamte rondom het onderwerp, en wordt het door sommigen zelfs als een taboe gezien. Zij zullen er dan ook niet snel zelf voor uitkomen, maar worden juist heel bekwaam in het ontwijken van het probleem met smoesjes als “ik heb mijn bril niet bij me, wil jij het even voor me lezen/opschrijven?”. Om dit te voorkomen en het onderwerp uit die taboesfeer te halen, is er gelukkig steeds meer aandacht voor initiatieven die oplossingen bieden.


Taalakkoord


Zo is er naast een hoop lokale en regionale initiatieven een speciale campagne vanuit de overheid, het zogenoemde Taalakkoord. Hierbij hebben zo’n 70 bedrijven uit verschillende sectoren afgesproken dat, en hoe, zij zich in gaan zetten om laaggeletterdheid terug te dringen. Om werkgevers te stimuleren passende taaloplossingen aan hun medewerkers aan te bieden, verstrekt de overheid onder deze noemer ook een subsidie. Hiermee kunnen werkgevers tot 67% van de kosten voor taalscholing van hun werknemers vergoed krijgen. Als taleninstituut steunen wij dit initiatief natuurlijk en we zijn dan ook trotse ‘taalpartner’ van dit Taalakkoord.


Taaloplossingen bij Elycio


Is laaggeletterdheid binnen uw organisatie ook een probleem? Of heeft u een vermoeden bij één van uw medewerkers? Wij helpen u graag om dit in kaart te brengen en bieden passende taaloplossingen om de Nederlandse taalvaardigheid te verbeteren. Zo helpt u niet alleen uw medewerkers hun (taal)vaardigheden verbeteren, maar werkt u indirect ook aan een veiligere werkvloer. Bovendien kunnen er ook voor iedereen begrijpelijke documenten worden ontwikkeld, zodat er structureel gewerkt wordt aan meer veiligheid op de werkvloer.

De subsidie ‘Tel mee met Taal’ kan nog tot 1 juli aangevraagd worden, dus start vandaag nog!

Deel dit bericht

Comments

  1. Voor mij als technisch auteur is het dan ook van groot belang om veel afbeeldingen te gebruiken en teksten te beperken en af te stemmen op de doelgroep van de betreffende tekst. Gebruik geen tegenstrijdige teksten en geef maar 1 opdracht per zin als het mogelijk is. Deze tips zullen bij juiste toepassing direct bijdragen aan veiligheid op de werkvloer.
    Daarnaast bieden diversen Europese richtlijnen (wetgeving) betreffende het opstellen van handleidingen en het gebruik van veiligheidspictogrammen meer duidelijheid ter voorkoming van ongevallen op de werkvloer. Bijvoorbeeld de onlangs vernieuwde Nederlandse norm “NEN 5509 Schrijven van gebruikershandleidingen” geeft diverse handvatten voor het opstellen goede gebruikershandleidingen.

Leave a Comment